- ภูมิแพ้ IgE คือปฏิกิริยาเฉียบพลัน — อาการมักเกิดภายในไม่กี่นาทีถึง 2 ชั่วโมงหลังสัมผัสสิ่งที่แพ้ [3]
- อาการมีตั้งแต่เล็กน้อยถึงรุนแรง — ผื่นคัน จาม คัดจมูก หอบหืด จนถึงช็อกจากภูมิแพ้ (Anaphylaxis) ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉิน [8]
- ตรวจด้วยการเจาะเลือดประมาณ 3 ซีซี — ไม่ต้องงดอาหาร เลือกชุดตรวจ 20–40 รายการ ครอบคลุมอาหารและสารก่อภูมิแพ้ในอากาศ รู้ผลใน 2–5 วัน
- ผลบวกไม่ได้แปลว่าแพ้เสมอไป — แพทย์ต้องอ่านผลคู่กับอาการจริงทุกครั้ง [4]
- ภูมิแพ้ IgE ≠ Food Sensitivity IgG — คนละกลไก คนละชุดตรวจ หากอาการไม่ชัด แพทย์อาจแนะนำให้ตรวจทั้งสองแบบ
IgE คืออะไร ทำไมแพ้แล้วอาการมาเร็ว
IgE (Immunoglobulin E) คือแอนติบอดีที่ระบบภูมิคุ้มกันสร้างขึ้นเพื่อต่อต้านสารก่อภูมิแพ้ เมื่อร่างกายพบสารนั้นซ้ำ จะปล่อยฮิสตามีนและสารอักเสบอื่น ๆ ออกมา [1][2] อาการจึงมักเกิดภายในไม่กี่นาทีถึง 2 ชั่วโมง ทำให้หลายคนพอเดาได้ว่าแพ้อะไร [3]
กลไก 3 ขั้นของภูมิแพ้ IgE
ร่างกายพบสารก่อภูมิแพ้ครั้งแรก สร้าง IgE จำเพาะและยึดบน Mast Cell
พบสารนั้นอีกครั้ง IgE จับสาร → Mast Cell ปล่อยฮิสตามีนออกมา
อาการเกิดภายในไม่กี่นาทีถึง 2 ชั่วโมง — ผื่น บวม จาม หายใจยาก หรือรุนแรงถึงช็อก
สัญญาณที่ร่างกายส่งมา
อาการภูมิแพ้ IgE เกิดเร็วและชัดเจน ต่างจากภูมิแพ้แฝง IgG ที่ค่อย ๆ สะสม
⚠️ สำคัญ: Anaphylaxis คือภาวะฉุกเฉิน ต้องฉีด Epinephrine และไปโรงพยาบาลทันที [8] หากเคยเกิดขึ้น ควรตรวจ IgE เพื่อหาสาเหตุและป้องกันซ้ำ
แพ้อะไรได้บ้าง?
การตรวจ Specific IgE ครอบคลุมสารก่อภูมิแพ้หลัก 4 กลุ่ม ในประเทศไทย สิ่งที่คนแพ้บ่อยในบ้านคือไรฝุ่น แมลงสาบ และขนสุนัขหรือแมว [6]
อาหาร
กุ้ง ปู อาหารทะเล ถั่วลิสง นม ไข่ ถั่วเหลือง แป้งสาลี
ละอองเกสร & เชื้อรา
เกสรหญ้า เกสรต้นไม้ เชื้อรา Aspergillus Cladosporium
ขนและสะเก็ดสัตว์
แมว สุนัข กระต่าย นก สารคัดหลั่งจากสัตว์
ไรฝุ่น & แมลง
ไรฝุ่นบ้าน แมลงสาบ ผึ้ง ต่อ แตน แมลงกัด
เลือกชุดตรวจให้ตรงกับอาการ
แพทย์จะช่วยเลือกชุดที่เหมาะจากประวัติอาการ ไม่จำเป็นต้องตรวจทุกอย่าง
| ชุดตรวจ IgE | จำนวนรายการ | เหมาะกับ |
|---|---|---|
| Inhalation (สารในอากาศ) | 20 รายการ | จาม คัดจมูก แพ้อากาศ หอบหืด |
| Food Profile (อาหาร) | 20 รายการ | กินแล้วผื่นขึ้น ปากบวม หรือปวดท้องทันที |
| Thailand Profile | 36 รายการ | อาการหลายแบบ ทั้งอาหารและสารในอากาศที่พบบ่อยในไทย |
| IgE รวม (Inhalation + Food) | 40 รายการ | ต้องการภาพรวมครบที่สุด |
เจาะเลือดประมาณ 3 ซีซี ไม่ต้องงดอาหาร น้ำ หรือยา รู้ผลภายใน 2–5 วัน ชุดตรวจเหล่านี้ไม่รวมการแพ้ยา
ผล IgE บอกอะไร และไม่ได้บอกอะไร
ผลตรวจ IgE มีประโยชน์มาก แต่ต้องอ่านคู่กับอาการจริงเสมอ [4][5]
✅ ผลตรวจบอกได้
- ร่างกายสร้าง IgE ต่อสารชนิดไหน และมากน้อยแค่ไหน (Class 0–6)
- ช่วยยืนยันสิ่งที่สงสัยจากอาการ เช่น กินกุ้งแล้วผื่นขึ้นทุกครั้ง
- ช่วยวางแผนหลีกเลี่ยงได้ตรงจุด แทนการงดทุกอย่างแบบเดาสุ่ม
⚠️ ผลตรวจบอกไม่ได้
- ผลบวกไม่ได้แปลว่าแพ้เสมอ — บางคน “ไวต่อสาร” (Sensitization) แต่กินได้โดยไม่มีอาการ [4]
- ระดับ IgE ไม่ได้บอกแน่ชัดว่าครั้งหน้าจะแพ้รุนแรงแค่ไหน [3]
- ไม่ได้ตรวจการแพ้ยา และไม่ได้ตรวจภาวะที่ไม่ใช่ภูมิแพ้ เช่น แพ้น้ำตาลแล็กโทส
อย่าเลิกกินอาหารหลายอย่างจากผลตรวจอย่างเดียว — การงดอาหารที่ไม่จำเป็นอาจทำให้ขาดสารอาหาร แพทย์จะช่วยแยกว่าอะไรต้องเลี่ยงจริง
ภูมิแพ้อาหารหายได้ไหม?
ขึ้นกับว่าแพ้อะไรและเริ่มแพ้ตอนอายุเท่าไหร่ [7]
- มักหายเองเมื่อโตขึ้น: การแพ้นมวัวและไข่ในเด็ก
- มักอยู่ไปตลอด: การแพ้ถั่วลิสง ถั่วเปลือกแข็ง ปลา และอาหารทะเล เช่น กุ้ง ปู
- ผู้ใหญ่ที่เริ่มแพ้: ส่วนใหญ่ต้องหลีกเลี่ยงต่อไป ยาแก้แพ้ช่วยบรรเทาอาการได้ แต่ไม่ได้ทำให้หายแพ้
ปัจจุบันยังไม่มียาที่รักษาภูมิแพ้อาหารให้หายขาด การดูแลหลักคือหลีกเลี่ยงสิ่งที่แพ้และรักษาตามอาการ [3]
IgE vs IgG — ตรวจต่างกันอย่างไร?
ภูมิแพ้มีสองประเภทหลัก — รู้ว่าตัวเองแบบไหนช่วยให้รักษาตรงจุดกว่า
| ลักษณะ | IgE — ภูมิแพ้เฉียบพลัน | IgG — ภูมิแพ้แฝง |
|---|---|---|
| เวลาที่อาการปรากฏ | ไม่กี่นาทีถึง 2 ชั่วโมง | หลายชั่วโมงถึงหลายวัน |
| ระดับความรุนแรง | อาจรุนแรงถึงชีวิต | ไม่อันตราย แต่เรื้อรัง |
| อาการที่พบ | ผื่น บวม หืด Anaphylaxis | ท้องอืด ปวดหัว ผิวหนังอักเสบ |
| วิธีตรวจ | Specific IgE Blood Test | IgG Food Intolerance Panel |
| การดูแล | หลีกเลี่ยง + ยา (Immunotherapy ส่งต่อแพทย์เฉพาะทาง) | Elimination Diet + Gut Healing |
| Thrive ให้บริการ | ✅ ตรวจ IgE Panel | ✅ ตรวจ IgG 222 ชนิด |
ตรวจง่าย รู้ผลชัด
ปรึกษาแพทย์
แพทย์ซักประวัติอาการ ระยะเวลา และสภาพแวดล้อม เพื่อเลือก Panel IgE ที่เหมาะสม (Inhalation / Food / Thailand Profile / รวม 40 รายการ)
เจาะเลือด 1 ครั้ง
ใช้เลือดประมาณ 3 ซีซี ส่งตรวจ Specific IgE ตามชุดที่เลือก ไม่ต้องงดอาหาร น้ำ หรือยา
รอผล 2–5 วัน
ผลระบุระดับ IgE ต่อสารแต่ละชนิด แสดงเป็นค่า Class 0–6 พร้อมกราฟ
แปลผลและวางแผน
แพทย์อธิบายผลคู่กับอาการ แนะนำการหลีกเลี่ยงและยาที่เหมาะสม หากควรรักษาด้วยวัคซีนภูมิแพ้ (Immunotherapy) จะส่งต่อแพทย์เฉพาะทางภูมิแพ้ [9]
คุณเข้าข่ายไหน?
แพ้อากาศเรื้อรัง อาจมาจากไรฝุ่นหรือเชื้อราในบ้าน
ขึ้นแล้วหาย ขึ้นซ้ำ ไม่รู้ว่ากระตุ้นจากอะไร
อาการแย่ลงในบางสถานที่หรือบางฤดูกาล
ตาแดง จาม หรือผื่นหลังจับสัตว์เลี้ยง
กินแล้วบวม คันปาก หรือท้องเสียทันที
ต้องรู้สาเหตุเพื่อป้องกันซ้ำ พกยาฉุกเฉิน
ไม่แน่ใจว่าแพ้อะไร — ตรวจให้รู้จริง
ปรึกษาหมอนุ่นฟรีก่อนเลือก Panel ที่เหมาะกับอาการของคุณ
อ้างอิงทางวิทยาศาสตร์
- [1] Johansson SG, et al. “Revised nomenclature for allergy for global use: Report of the Nomenclature Review Committee of the World Allergy Organization, October 2003.” J Allergy Clin Immunol. 2004;113(5):832–836. PMID: 15131563
- [2] Galli SJ, Tsai M, Piliponsky AM. “The development of allergic inflammation.” Nature. 2008;454(7203):445–454. PMID: 18650915
- [3] NIAID-Sponsored Expert Panel (Boyce JA, et al.). “Guidelines for the diagnosis and management of food allergy in the United States.” J Allergy Clin Immunol. 2010;126(6 Suppl):S1–S58. PMID: 21134576
- [4] Ansotegui IJ, et al. “IgE allergy diagnostics and other relevant tests in allergy, a World Allergy Organization position paper.” World Allergy Organ J. 2020;13(2):100080. PMID: 32128023
- [5] Bernstein IL, et al. “Allergy diagnostic testing: an updated practice parameter.” Ann Allergy Asthma Immunol. 2008;100(3 Suppl 3):S1–S148. PMID: 18431959
- [6] Bunnag C, et al. “Epidemiology and current status of allergic rhinitis and asthma in Thailand — ARIA Asia-Pacific Workshop report.” Asian Pac J Allergy Immunol. 2009;27(1):79–86. PMID: 19548633
- [7] Savage J, Sicherer S, Wood R. “The Natural History of Food Allergy.” J Allergy Clin Immunol Pract. 2016;4(2):196–203. PMID: 26968958
- [8] Muraro A, et al. “Anaphylaxis: guidelines from the European Academy of Allergy and Clinical Immunology.” Allergy. 2014;69(8):1026–1045. PMID: 24909803
- [9] Cox L, et al. “Allergen immunotherapy: a practice parameter third update.” J Allergy Clin Immunol. 2011;127(1 Suppl):S1–S55. PMID: 21122901
